Τμήμα Καινοτομίας και Βέλτιστων Πρακτικών | 09 Ιουλίου 2024

 

Περιγραφή της Καινοτομίας

Η καινοτομία του Δήμου Αστυπάλαιας αφορά την υπηρεσία AstyBus - δημοτική συγκοινωνία κατά παραγγελία – η οποία λειτουργεί μέσω της εφαρμογής AstyMove. Η εφαρμογή εξυπηρετεί δύο υπηρεσίες κινητικότητας - ridesharing “AstyBus” & carsharing “AstyGo” που λειτουργούν αποκλειστικά με αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα, διασφαλίζοντας σημαντικά βελτιωμένη κινητικότητα στο νησί. Πρόκειται για ένα καινοτόμο εγχείρημα στο Δήμο και στις δημόσιες συγκοινωνίες της χώρας που αποβλέπει στην καθιέρωση εύκολων, ευέλικτων και πράσινων μετακινήσεων για κατοίκους και επισκέπτες, ανάλογα με τις ανάγκες τους, με στόχο την ταχεία απανθρακοποίηση των μεταφορών. Η υπηρεσία αποτελεί βασικό πυλώνα του πρωτοποριακού έργου «Αστυπάλαια, έξυπνο και βιώσιμο νησί» που λειτουργεί σε συνεργασία του Volkswagen Group και της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η υπηρεσία λειτουργεί σε στάδιο υλοποίησης. Η προστιθέμενη αξία της καινοτομίας έγκειται στην λειτουργία ευέλικτης, έξυπνης και πράσινης δημοτικής συγκοινωνίας που μπορεί να εξυπηρετεί τους κατοίκους του νησιού στη διάρκεια όλου του έτους και να παρέχει με διευρυμένο στόλο και ωράριο λειτουργίας τις ανάγκες των επισκεπτών τους καλοκαιρινούς μήνες.

Τρόπος λειτουργίας καινοτομίας

Οι χρήστες της δημοτικής συγκοινωνίας, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας – στην οποία απεικονίζεται το δίκτυο εξυπηρέτησης, επιλέγουν τη στάση επιβίβασης / αποβίβασης, την ώρα μετακίνησης, τον αριθμό των ατόμων που θα μετακινηθούν, τις πιθανές ιδιαιτερότητες που έχουν κλπ. Η εφαρμογή συλλέγει τα δεδομένα των κλήσεων από τους χρήστες και εξάγει τη βέλτιστη διαδρομή. Η μετακίνηση γίνεται με ηλεκτρικά μικρά λεωφορεία, που κινούνται πιο ευέλικτα εντός του οικιστικού δικτύου.

Λόγοι ανάπτυξης της Καινοτομίας

Το AstyBus, το πρωτοποριακό σύστημα δημοτικής συγκοινωνίας κατά παραγγελία μέσω εφαρμογής, λειτουργεί με ηλεκτρικά μίνι-βαν, ικανοποιώντας το στρατηγικό στόχο του Δήμου για την κάλυψη των αναγκών των μονίμων κατοίκων του νησιού και των επισκεπτών για γρήγορη, πράσινη και ευέλικτη μετακίνηση, σταδιακά σε όλο το εύρος του νησιού. Η καινοτομία εμπίπτει στις επιταγές της νέας νομοθεσίας για εξηλεκτρισμό των δημόσιων συγκοινωνιών με στόχο την απανθρακοποίηση των μεταφορών στην Ευρώπη. Επιπρόσθετα, εξυπηρετεί τη στόχευση για μείωση της περιβαλλοντικής, ηχητικής επιβάρυνσης του αστικού χώρου του νησιού από τον μεγάλο όγκο των οχημάτων των τουριστών κατά την καλοκαιρινή περίοδο, που επιπλέον ασκεί πιέσεις στο μεταφορικό δίκτυο και στις λιμενικές υποδομές. Η νέα υπηρεσία, επιλύει το πρόβλημα διαχείρισης του Δήμου για λειτουργία δημοτικής συγκοινωνίας στο νησί, όχι μόνο κατά τη διάρκεια της τουριστικής σεζόν, αλλά καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους.

Στόχοι της Καινοτομίας

1) Η εξυπηρέτηση των μετακινήσεων των μονίμων κατοίκων σε όλο το οικιστικό δίκτυο του νησιού, σε καθημερινή βάση κατά τη διάρκεια όλου του έτους. Κατά την καλοκαιρινή περίοδο με στόχο τη εξυπηρέτηση των επισκεπτών το δίκτυο της δημοτικής συγκοινωνίας διευρύνεται τόσο χρονικά (διεύρυνση του ωραρίου εξυπηρέτησης, όσο και χωρικά (παραλίες, εξυπηρέτηση τουριστικών συγκροτημάτων, αξιοθέατα κλπ).

2) Η μείωση των εκπομπών άνθρακα από τις μετακινήσεις οχημάτων.

3) Η μείωση της ηχορύπανσης, καθώς η εφαρμογή θα εξυπηρετεί σημαντικό αριθμό χρηστών, μειώνοντας την ανάγκη για χρήση ιδιωτικών οχημάτων.

Αποτελέσματα της καινοτομίας

Σε ερωτηματολόγιο που διεξήχθη το καλοκαίρι του 2023 σε δείγμα 211 κατοίκων, το 97% δήλωσαν θετική στάση για την παροχή της υπηρεσίας. Αντίστοιχα σε δείγμα 31 τουριστών, το ποσοστό ήταν 97%. Οι λόγοι που οι χρήστες χρησιμοποιούν το AstyBus, είναι για το οικονομικό εισιτήριο, την ευελιξία της υπηρεσίας, την ευγένεια των οδηγών, την εξυπηρέτηση του δικτύου των στάσεων επιβίβασης και αποβίβασης, καθώς και για την αποφυγή της ταλαιπωρίας και του χρόνου που απαιτείται για τη στάθμευση. Παράλληλα, επιτυγχάνονται μείωση των εκπομπών άνθρακα και ηχορύπανσης, στόχοι που εξαρχής είχαν τεθεί.

Στάδιο σχεδιασμού

Ο σχεδιασμός της καινοτομίας, βασίστηκε στην ανάγκη αντιμετώπισης της ελλιπούς λειτουργίας της δημοτικής συγκοινωνίας στο νησί. Η υπηρεσία «AstyBus on demand» συνιστά υπο-άξονα του πυλώνα της έξυπνης κινητικότητας του προγράμματος «Αστυπάλαια, έξυπνο και βιώσιμο νησί» για το οποίο συνεργάζονται πολλοί φορείς του δημοσίου τομέα, ο Όμιλος Volkswagen, καθώς και εκπρόσωποι του Δήμου. Δεν απαιτήθηκε επιπλέον ανθρώπινο δυναμικό. Ο φορέας, για τον σχεδιασμό της υπηρεσίας, κατέγραψε για ένα σημαντικό δείγμα χρηστών, σε όλους τους οικισμούς του νησιού, τις ανάγκες μετακίνησης. Η έρευνα έγινε μέσω διεξαγωγής ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου που αποτύπωσε τα μοτίβα μετακίνησης (mobility patterns) των πολιτών (συχνότητα μετακίνησης, διαδρομές, αφετηρίες / προορισμοί). Με αυτό τον τρόπο προσδιορίστηκε το δίκτυο εξυπηρέτησης, η θέση των εικονικών στάσεων, το ωράριο λειτουργίας της υπηρεσίας ανάλογα με την περίοδο του έτους κλπ. Επίσης, προσδιορίστηκε ο αριθμός και οι ιδιαιτερότητες των χρηστών (ΑμεΑ), το ενδεικτικό κόστος εισιτηρίου ανά γεωγραφικές ζώνες κλπ. ώστε μέσω του επιχειρηματικού πλάνου να προκύψουν οι ανάγκες σε οχήματα και οδηγούς λειτουργίας της υπηρεσίας, βάσει των διαφοροποιημένων αναγκών μέσα στο έτος.

Στάδιο πειραματικής εφαρμογής

Η περίοδος πιλοτικής εφαρμογής της υπηρεσίας, αφορούσε στην εξοικείωση των χρηστών με την εφαρμογή κλήσης του οχήματος μετακίνησης και την καταγραφή προβλημάτων από τους χρήστες για διορθωτικές ενέργειες στην εφαρμογή. Κατά την πιλοτική περίοδο συνεργάστηκαν οι φορείς που αναφέρονται στο στάδιο του σχεδιασμού και είχε διάρκεια ενός μήνα.

Στάδιο εφαρμογής

Η ομάδα εργασίας και οι πηγές χρηματοδότησης παρέμειναν οι ίδιες, όπως περιγράφονται στο στάδιο του σχεδιασμού. Δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης της υπηρεσίας, αποτελούν οι πληροφορίες από το κέντρο εξυπηρέτησης του AstyBus on demand, ομοίως από τους οδηγούς, καθώς και τα στατιστικά δεδομένα της πλατφόρμας.

Συνεργασίες

Για την ανάπτυξη της καινοτομίας ο Δήμος συνεργάστηκε με το Υπουργείο Μεταφορών, τον Αναπτυξιακό Οργανισμό «Κ2 Α.Ε.» της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, τον Όμιλο VW και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

Το Υπουργείο Μεταφορών είχε θεσμικό ρόλο, ώστε οι πρωτοποριακές διαδικασίες της υπηρεσίας να έχουν έννομο χαρακτήρα. Στο στάδιο σχεδιασμού ο φορέας συνεργάστηκε με τον Όμιλο Volkswagen που κατείχε την τεχνογνωσία και συνέβαλλε στην οργάνωση του επιχειρηματικού σχεδίου. Στην αρχική φάση ενεργοποίησης και λειτουργίας της υπηρεσίας, ο Δήμος υπέγραψε προγραμματική σύμβαση με τον Αναπτυξιακό Οργανισμό «Κ2 Α.Ε», προκειμένου να υλοποιηθούν οι απαραίτητες υποδομές στάθμευσης, στέγασης, φόρτισης με ΑΠΕ και καθαρισμού των λεωφορείων, καθώς και του χώρου παραμονής των οδηγών (Hub). Επιπλέον, η συνεργασία αφορούσε στη λήψη αποφάσεων σχεδιασμού ή και στην προσαρμογή της υπηρεσίας με σκοπό την απρόσκοπτη κάλυψη των αναγκών μετακίνησης των μονίμων κατοίκων και επισκεπτών της Αστυπάλαιας. Ο Δήμος, όπως διατυπώθηκε αναλυτικά στο πεδίο Δ.4.3 ανάλαβε τη διερεύνηση των μοτίβων μετακίνησης των χρηστών, καθώς και τον εντοπισμό της βέλτιστης θέσης χωροθέτησης του Hub. Η υπηρεσία του AstyBus αποτελεί υπο-άξονα του εμβληματικού και πρωτοποριακού έργου «Αστυπάλαια, έξυπνο και βιώσιμο νησί» που υλοποιείται μέσω μνημονίου συνεργασίας της Ελληνικής Κυβέρνησης και του Ομίλου Volkswagen. Μέσω των συνεργασιών μεταφέρθηκε και προσαρμόστηκε η τεχνογνωσία της σχετικής υπηρεσίας στο νησί της Αστυπάλαιας και εν συνεχεία, υλοποιήθηκαν οι υποδομές και υποστηρίχτηκε οικονομικά ο απαραίτητος εξοπλισμός και το ανθρώπινο δυναμικό.

Χρηματοδότηση και κόστος

Το κόστος για την ανάπτυξη της καινοτομίας ανήλθε στο ποσό των 100.000 ευρώ, ενώ το ετήσιο κόστος για την λειτουργίας της στο ποσό των 250.000 ευρώ. Σε όλα τα στάδια της καινοτομίας ασχολήθηκαν 2 εξωτερικοί συνεργάτες σύμβουλοι του Δημάρχου με τις εξής ειδικότητες, διοικητικού και οικονομικού τομέα και με ειδικότητα πολιτικού μηχανικού, ο Δήμαρχος με ειδικότητα πολιτικού μηχανικού, καθώς και τα συνεργεία του Δήμου που στελεχώνονται από 5 άτομα. Όλο το προσωπικό απασχολήθηκε για περίπου 1,5 χρόνο. Για την παροχή της υπηρεσίας, απαιτείται εργασία 2 εξωτερικών συνεργατών σύμβουλων του Δημάρχου με τις εξής ειδικότητες διοικητικού και οικονομικού τομέα και με ειδικότητα πολιτικού μηχανικού, ο Δήμαρχος με ειδικότητα πολιτικού μηχανικού του φορέα σε καθημερινή βάση για 3 ώρες δηλαδή 66 ώρες μηνιαίως.

Προκλήσεις και τρόποι αντιμετώπισης κατά το σχεδιασμό, δοκιμή και υλοποίηση

Τα προβλήματα σχετίζονταν με την προσαρμογή της ψηφιακής πλατφόρμας στα τοπικά δεδομένα και στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο της χώρας. Επιλύθηκαν με χαρτογράφηση των στάσεων και των χωρικών ζωνών βάσει των οποίων διαφοροποιείται η τιμή του εισιτηρίου. Το πρόβλημα στο λογισμικό για την εξαγωγή της βέλτιστης διαδρομής των κλήσεων επιλύθηκε με αναπρογραμματισμό.

Εκτίμηση – περιγραφή για τις αναγκαίες συνθήκες επιτυχίας και βιωσιμότητας της καινοτομίας

Ο συνεχής αναπρογραμματισμός της υπηρεσίας με βάση τις ανάγκες των χρηστών και η επίτευξη των οικονομικών παραμέτρων για την επιτυχία του επιχειρηματικού πλάνου.

Εμπειρίες, σκέψεις, διαπιστώσεις

Πρόκειται για νέα καινοτόμα, ευέλικτη και πράσινη υπηρεσία έξυπνης κινητικότητας, με θετικές επιπτώσεις στο τοπικό αποτύπωμα εκπομπών άνθρακα και τη συνολική ποιότητα ζωής τόσο για τους κατοίκους, όσο και για τους επισκέπτες του νησιού.

Τίτλος Φορέα: Δήμος Αστυπάλαιας

Επίπεδο διακυβέρνησης: Τοπικό

Τομέας πολιτικής: Περιβάλλον και κλιματική αλλαγή, Οικονομία και Ανάπτυξη

Πεδίο καινοτομίας: Ψηφιακός Μετασχηματισμός

Έτος σχεδιασμού καινοτομίας: 2022

Τύπος Καινοτομίας: Σχεδιασμός και παροχή υπηρεσιών

Στάδιο Καινοτομίας: Εφαρμογή

Ωφελούμενοι: Γενικός Πληθυσμός (όλες οι κατηγορίες πολιτών του επιπέδου εφαρμογής της καινοτομίας), Δημόσιοι υπάλληλοι, Ειδικές κατηγορίες: Άτομα με αναπηρίες

Αποτελέσματα (αρ. ωφελ.): Τουριστική περίοδος 2023 συνολικοί χρήστες: 1513, συνολικός αριθμός εισιτηρίων: 22.625, συνολικά δρομολόγια: 25.503

Πηγές χρηματοδότησης: Ιδιωτικές χορηγίες και χρηματοδοτικά μέσα Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

URL: https://smartastypalea.gov.gr/?lang=el

Πόσο χρήσιμη βρίσκεις αυτήν την καινοτομία;

Πάτησε για να βαθμολογήσεις!

Μέση Βαθμολογία 0 / 5. Αριθμός ψήφων: 0

Καμία αξιολόγηση μέχρι στιγμής! Αξιολόγησε αυτήν την καινοτομία.

Πες μας τη γνώση σου για τη συγκεκριμένη καλή πρακτική!

Βοήθησέ μας να βελτιώσουμε αυτήν την δημοσίευση!

Εγγραφείτε στο newsletter
Σε περίπτωση δημοσίου υπαλλήλου, συμπλήρωσε το υπηρεσιακό σου email.