Περιγραφή της Καινοτομίας

 

Η καινοτομία με τίτλο «Λάρισα – Πόλη που Μαθαίνει» αφορά ένα ολιστικό πρόγραμμα διά βίου μάθησης των πολιτών του Δήμου Λάρισας και τη δημιουργία μιας κοινωνίας μάθησης για τη διαμόρφωση της βιώσιμης και ανθεκτικής πόλης του μέλλοντος. Το πρόγραμμα υιοθετεί την έννοια του “Οργανισμού που Μαθαίνει” και έχει ως στόχο:

 

• την προώθηση της μάθησης χωρίς αποκλεισμούς από τη βασική έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση,

 

• την αναζωογόνηση της μάθησης σε οικογένειες και κοινότητες,

 

• την προαγωγή της μάθησης και στο χώρο εργασίας,

 

• την επέκταση της χρήσης των σύγχρονων τεχνολογιών μάθησης,

 

• τη βελτίωση της ποιότητας και της αριστείας στη μάθηση και

 

• την εμπέδωση μιας κουλτούρας μάθησης καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, μέσα από ένα σύνολο δράσεων όπως

 

α) παροχή υπηρεσιών δια βίου μάθησης με επιμορφωτικά - εκπαιδευτικά προγράμματα προς τους πολίτες ανεξαρτήτου ηλικίας/φύλου με έμφαση στις ευπαθείς ομάδες (ΑμεΑ, Ρομά, πρόσφυγες, ειδικά προγράμματα ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων),

 

β) ψυχαγωγικές δράσεις που εμπεριέχουν μάθηση, διαλέξεις/ημερίδες/συνέδρια, συμμετοχές σε ευρωπαϊκά προγράμματα, συνεργασίες και συμπράξεις με φορείς και υπηρεσίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

 

Στο πλαίσιο της καινοτομίας, συστάθηκε το Πανεπιστήμιο των Πολιτών, ένας νέος καινοτόμος θεσμός δωρεάν μη τυπικής εκπαίδευσης (αρ.αποφ Δ.Σ 212/2018) με σκοπό την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, σχεδιασμένων με βάση τις αρχές εκπαίδευσης ενηλίκων. Επιστημονικός Υπεύθυνος του Πανεπιστημίου των Πολιτών είναι ο Επίτιμος Καθηγητής στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πρόεδρος της Επιστημονικής Ένωσης Εκπαίδευσης Ενηλίκων κος Αλέξης Κόκκος, και Επιστημονικός Σύμβουλος ο Αναπληρωτής Καθηγητής Εκπαίδευσης Ενηλίκων, Teachers College New York, κος Ted Fleming. Παραδείγματα προγραμμάτων που υλοποιεί το Πανεπιστήμιο των Πολιτών είναι οι Σχολές Γονέων, η μουσειακή εκπαίδευση και η αναζήτηση εργασίας με βάση τις δεξιότητες. Το Πανεπιστήμιο των Πολιτών (ΠτΠ) έχει ήδη δύο ευρωπαϊκές διακρίσεις (Βραβείο Grundtvig 2020, Ινστιτούτο Innovation in Politics 2021).

 

Η Λάρισα αποτελεί την πρώτη ελληνική πόλη που εντάχθηκε στο παγκόσμιο δίκτυο της UNESCO (2015) και η πρώτη η οποία βραβεύτηκε για τις προσπάθειές της (2017). Για την εφαρμογή της καινοτομίας έχει εκπονηθεί το Σχέδιο Δράσης 2023, το οποίο καταρτίστηκε με τη διαδικασία της συνδιαμόρφωσης μεταξύ του Δήμου και φορέων και για πρώτη φορά αποτυπώθηκε σε ενιαίο κείμενο και διανεμήθηκε σε όλους τους συμμετέχοντες. Για την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών ενεργοποιήθηκαν διαδικτυακές διαδικασίες διαβούλευσης μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας NOVOVILLE, ώστε να δώσουν τη δυνατότητα έκφρασης άποψης σε τμήματα του τοπικού πληθυσμού που δεν έχουν πάντα πρόσβαση στα δίκτυα αποφάσεων για τη λήψη διαδικασιών που αφορούν την πόλη. Ακόμα, συστάθηκαν θεσμοί που ενισχύουν τη συμμετοχή των πολιτών, όπως το Δημοτικό Συμβούλιο Νεολαίας, η Μαθητική Επιτροπή και το Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών.

 

Η καινοτομία βασίζεται στη διαμόρφωση ενός δικτύου συνεργασίας με τοπικούς φορείς, οργανισμούς και πολίτες για την προώθηση κοινών δράσεων, στη βάση της φιλοσοφίας της διά βίου μάθησης, και στο μετασχηματισμό αντιλήψεων, στάσεων και κουλτούρας της τοπικής κοινωνίας αναφορικά με την έννοια του δημόσιου χώρου, του ενεργού πολίτη και τη στήριξη ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων των πολιτών.

 

Για την ανάπτυξη του δικτύου εργάστηκαν στελέχη του Δήμου Λαρισαίων κυρίως των εκπαιδευτικών, πολιτιστικών και κοινωνικών δομών, υπό την επιστημονική καθοδήγηση της Επιστημονικής Ένωσης Εκπαίδευσης Ενηλίκων (ΕΕΕΕ). Οι φορείς εθελοντικά οργανώνουν ή συμμετέχουν σε δράσεις, προσφέροντας τεχνογνωσία και πληροφορίες σε πολίτες και Δήμο.

 

Τα προγράμματα και οι δράσεις υλοποιούνται σε ιδιόκτητο χώρο του Δήμου, ο οποίος το 2021 ανακαινίστηκε πλήρως, ενώ ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη μελέτη για την αξιοποίηση του προαύλιου χώρου 7 στρεμμάτων ως χώρου ψυχαγωγίας νέων και ενηλίκων με δραστηριότητες που θα συνδυάζουν διασκέδαση και μάθηση.

 

Λόγοι ανάπτυξης της Καινοτομίας

 

Βασικοί λόγοι ανάπτυξης της καινοτομίας είναι:

 

1) Η ανάγκη για την ενημέρωση και την προώθηση της κριτικής σκέψης των πολιτών μέσα από ευκαιρίες μάθησης και εκπαίδευσης.

 

2) Η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και της υλικοτεχνικής υποδομής του Δήμου.

 

3) Η αντιμετώπιση της κοινωνικής απομόνωσης, της μειωμένης συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και της εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς, το οποίο εντάθηκε από τη μακρά περίοδο οικονομικο-κοινωνικής κρίσης, στην οποία προστέθηκε τα τελευταία χρόνια και η υγειονομική κρίση.

 

4) Τα προβλήματα της έλλειψης πόρων, ελλείμματος συνεργασίας μεταξύ φορέων, της μη ύπαρξης εκπαιδευμένου προσωπικού, δημιούργησαν την ανάγκη για την υιοθέτηση μιας διαφορετικής κουλτούρας που βασικό της στοιχείο είναι η προώθηση της δια βίου μάθησης, βασισμένη στις αρχές της εκπαίδευσης ενηλίκων.

 

Στόχοι της Καινοτομίας

 

Οι στόχοι που έχουν τεθεί αφορούν:

 

1) Στην αύξηση των δράσεων κατάρτισης μέσα από υλοποίηση νέων επιμορφωτικών - εκπαιδευτικών προγραμμάτων που θα παρέχουν γνώσεις και δεξιότητες χρήσιμες για τους πολίτες, ψυχαγωγικές δράσεις που εμπεριέχουν μάθηση, διαλέξεις/ημερίδες/συνέδρια.

 

2) Στην αύξηση των δεξιοτήτων με τη δημιουργία νέων ευκαιριών μάθησης και εκπαίδευσης προσαρμοσμένων στις νέες συνθήκες όπως προγράμματα ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων για άτομα 3ης ηλικίας, μαθήματα ελληνικών για τους πρόσφυγες, Σχολές Γονέων και ομάδες επικοινωνίας ηλικιωμένων.

 

3) Στην ενίσχυση της συμμετοχής και της εμπιστοσύνης των πολιτών.

Αποτελέσματα της καινοτομίας

Για την υλοποίηση της καινοτομίας έχουν δημιουργηθεί τα έτη 2022 και 2023 περισσότερα από 280 προγράμματα στα οποία έχουν ήδη συμμετάσχει πάνω από 15.000 πολίτες. Tην περίοδο της πανδημίας που ξεκίνησε η υλοποίηση της καινοτομίας για το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021, οργανώθηκαν περίπου 20 διαδικτυακά εκπαιδευτικά προγράμματα (εργαστήρια, ενημερωτικές συζητήσεις κα). Ο εκτιμώμενος αριθμός συμμετεχόντων στα ανωτέρω ανήλθε σε 2000. Επιπλέον, την περίοδο αυτή οργανώθηκε το 1ο Φεστιβάλ Δια Βίου Μάθησης και Νεολαίας.

Την ακαδημαϊκή περίοδο 2021-2022 υλοποιήθηκαν πάνω από 250 δράσεις που εμπεριέχουν μάθηση με τη συμμετοχή χιλιάδων πολιτών (κατ’ εκτίμηση 10.000). Κατά την τρέχουσα περίοδο (2022-2023) ολοκληρώθηκαν 24 προγράμματα του ΠτΠ και 50 προγράμματα του ΙΝΕΔΙΒΙΜ. Επιπλέον 9 νέα προγράμματα έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν το Φθινόπωρο του 2023. Στα προγράμματα που έχουν ολοκληρωθεί, ο αριθμός των συμμετεχόντων ανά πρόγραμμα κυμαίνεται από 20 - 30 άτομα. Δράσεις/προγράμματα όπως το Φεστιβάλ Μάθησης και Νεολαίας, το Φεστιβάλ Πηνειού και η δράση «Κατασκήνωση στην Πόλη» έχουν πλέον καθιερωθεί, με αποτέλεσμα τη διασφάλιση της προσβασιμότητας όλων των πολιτών και ιδίως των ευπαθώς ομάδων στη μάθηση με την υλοποίηση προγραμμάτων που συνδυάζουν ψυχαγωγία και μάθηση.

Επιπλέον η ενεργός συμμετοχή φορέων της πόλης τόσο σε προγράμματα όσο και στο σχεδιασμό του ετήσιου Σχεδίου Δράσης της «Λάρισα - Πόλη που Μαθαίνει» δημιουργεί ένα συμπεριληπτικό περιβάλλον που ενθαρρύνει τη συνδιαμόρφωση αποφάσεων και την ενεργό πολιτειότητα.

Ως αποτέλεσμα του προγράμματος έχουν υλοποιηθεί ενδεικτικά οι παρακάτω κοινές δράσεις:

1) Πρόγραμμα «Σχολές Γονέων», 2) Εργαστήριο για τη διαχείριση Χρόνιου Πόνου, 3) Πρόγραμμα «Διαχείριση και Υποστήριξη ΑμεΑ» για υπαλλήλους του Δήμου Λαρισαίων, 4) Πρόγραμμα «Εργασιακές Διαδρομές με όχημα τις δεξιότητες», 5) Πρόγραμμα “Κυκλοφοριακή Αγωγή” για την ασφαλή χρήση του ποδηλάτου στην πόλη. Επιπρόσθετα, οι συνέργειες του δικτύου αποτέλεσαν ευκαιρία αξιοποίησης τόσο ανθρώπινου δυναμικού όσο και υλικοτεχνικής υποδομής και τεχνογνωσίας του Δήμου και άλλων φορέων καλύπτοντας κενά όπου κρίθηκε απαραίτητο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα π.χ. να χρησιμοποιηθούν ανεκμετάλλευτοι χώροι για την οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Παρά το γεγονός ότι δεν είχε τεθεί συγκεκριμένος αριθμητικά στόχος για κάθε έναν από τους παραπάνω δείκτες, αύξηση παρατηρείται σε κάθε ένα από αυτούς. Έτσι, ο αριθμός των φορέων που συμμετέχουν στο δίκτυο της «Λάρισα - Πόλη που Μαθαίνει» έχει φτάσει στους 100 φορείς σήμερα από 25 που ξεκίνησαν το 2015.

Η καινοτομία, επιπρόσθετα, ενίσχυσε την εξωστρέφεια του Δήμου με νέες συνεργασίες εντός και εκτός Ελλάδος και την ανταλλαγή καλών πρακτικών και τεχνογνωσίας. Ειδικότερα μέσα από το πρόγραμμα ο Δήμος συνεργάστηκε με τουλάχιστον 60 φορείς.

Στάδιο σχεδιασμού

Ο σχεδιασμός της καινοτομίας σε ένα πρώτο επίπεδο περιελάβανε την επικοινωνία/ευαισθητοποίηση και συνεργασία των πρώτων 25 φορέων με κοινωνικές και εκπαιδευτικές δομές του Δήμου και με την Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης Ενηλίκων.

Στον πλαίσιο του σχεδιασμού και με σκοπό την ευαισθητοποίηση/ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και του επιστημονικού δυναμικού της πόλης πραγματοποιήθηκαν δύο συνέδρια «Εκπαίδευση Ενηλίκων & Τοπική Κοινωνία» (2015) & «Η Πόλη που Μαθαίνει- Αναζητώντας κοινές δράσεις σε μια περίοδο κρίσης» (2016)) με την παρουσία διακεκριμένων επιστημόνων του πεδίου και το “1ο Θερινό Σχολείο για τις Πόλεις που Μαθαίνουν”.

Παράλληλα ο Δήμος Λαρισαίων συμμετείχε στο Παγκόσμιο Συνέδριο των Πόλεων που Μαθαίνουν της UNESCO στο Μεξικό (2015) και τα στελέχη του εκπαιδεύτηκαν στην έδρα του Ινστιτούτου Δια Βίου Μάθησης της UNESCO στο Αμβούργο. Το Νοέμβριο του 2015 η πόλη εντάχθηκε στο Παγκόσμιο Δίκτυο των Πόλεων που Μαθαίνουν της UNESCO.

 Κατά τα έτη 2015 - 2016 πραγματοποιήθηκε έρευνα εκπαιδευτικών αναγκών των παιδαγωγών του Δήμου που οδήγησε στην υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων (όπως «Κύκλοι ευαισθητοποίησης και ενσυναίσθησης στο εργασιακό περιβάλλον», «Πρότυπο παιδαγωγικό πρόγραμμα Open System» με την εποπτεία του καθηγ. Λάκη Κουρετζή), συνεργασία με τη UNICEF και την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ σε θέματα στήριξης ευάλωτων ομάδων κυρίως του προσφυγικού πληθυσμού και παράλληλα στην πρώτη κοινή εκπαίδευση όλων των κοινωνικών επιστημόνων του Δήμου από όλες τις δομές. Επίσης, υλοποιήθηκαν δυο προγράμματα εκπαίδευσης εκπαιδευτών για το προσωπικό του Δήμου σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Για την κατανόηση της φιλοσοφίας μιας Πόλης που Μαθαίνει μελετήθηκαν από την Ομάδα Εργασίας τα κείμενα-οδηγοί της UNESCO - Guiding Documents και Key Features -, μελετήθηκαν καλές πρακτικές άλλων πόλεων.

Με αφορμή τον ορισμό του Δήμου Λάρισας ως συντονίστρια πόλη στη θεματική της «Εκπαίδευσης στην Ενεργό Πολιτειότητα» στο Παγκόσμιο Συνέδριο των Πόλεων που Μαθαίνουν της UNESCO στο Medellin (2019), δημιουργήθηκαν νέοι θεσμοί που συμβάλουν στη λειτουργία όπως το Δημοτικό Συμβούλιο Νεολαίας (2020) (ένα από τα επτά ενεργά συμβούλια στη χώρα) και η Μαθητική Επιτροπή (η πρώτη μαθητική επιτροπή στη χώρα), η Επιτροπή Ισότητας (2020) και το Συμβούλιο Ένταξης Προσφύγων και Μεταναστών (2021) (ένα από τα δώδεκα ενεργά στη χώρα). Ακόμα, ενεργοποιήθηκαν διαδικτυακές διαδικασίες διαβούλευσης μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας NOVOVILLE, ώστε να δώσουν τη δυνατότητα έκφρασης άποψης σε τμήματα του τοπικού πληθυσμού που δεν έχουν πάντα πρόσβαση στα δίκτυα αποφάσεων για τη λήψη διαδικασιών που αφορούν την πόλη. Αυτό οδήγησε στην συνεργασία της πόλης με τη UNICEF και στην αναγόρευση της πόλης ως μια από τις πρώτες υποψήφιες Πόλεις - Φιλικές προς τα παιδιά.

Στάδιο εφαρμογής

Με την αριθμ. 303/2017 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου συγκροτήθηκε η Επιτροπή 80 περίπου Φορέων και ενεργών πολιτών «Λάρισα - Πόλη που Μαθαίνει» ενώ ακολούθησαν αλλαγές στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (2022) με τη δημιουργία δύο καινούργιων Διευθύνσεων (Παιδείας και Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας - ΣΒΑΚ) και νέων Τμημάτων (Δια Βίου Μάθησης και Τμήματος Πολιτών). Το 2018 συστάθηκε το Πανεπιστήμιο των Πολιτών (ΠτΠ), ένας νέος καινοτόμος θεσμός μη τυπικής εκπαίδευσης (αρ.αποφ Δ.Σ 212/2018) με σκοπό την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, σχεδιασμένων με βάση τις αρχές εκπαίδευσης ενηλίκων. Επίσης με απόφαση του δημάρχου κ. Απόστολου Καλογιάννη ορίστηκε Επιστημονική Ομάδα Εργασίας στην οποία συμμετέχουν στελέχη του Δήμου και ειδικοί επιστήμονες του πεδίου.

Για την υλοποίηση της καινοτομίας συστάθηκε η συντονιστική επιτροπή της δράσης «Λάρισα - Πόλη που Μαθαίνει» αποτελούμενη από εκπροσώπους φορέων, αιρετών και υπηρεσιακών στελεχών του Δήμου με ρόλο τον προσδιορισμό των δράσεων κάθε εκπαιδευτικής περιόδου και τον προγραμματισμό υλοποίησης αυτών. Η δημιουργία της επιτροπής σηματοδοτεί τη διαμόρφωση μιας πρακτικής συμμετοχής και κοινωνικού διαλόγου. Η συντονιστική Επιτροπή συνεργάζεται στενά και με την Επιστημονική Ομάδα του ΠτΠ.

Για την υλοποίηση των δράσεων ο σχεδιασμός γίνεται από το Δήμο σε συνεργασία με τους φορείς, ενώ τη διοικητική οργάνωση αναλαμβάνει ο Δήμος και την εφαρμογή από κοινού. Το είδος της συνεργασίας διαφοροποιείται ανάλογα με τον συνεργαζόμενο φορέα. Μέχρι και το Μάιο του 2023 έχουν υπογραφεί Σύμφωνα Συνεργασίας με φορείς όπως: Ύπατη Αρμοστεία ΟΗΕ, Greenpeace, ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Ομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, UNICEF, κα. Για την υποστήριξη της εφαρμογής της καινοτομίας κρίθηκε απαραίτητη η προώθηση κουλτούρας συνεργασίας μεταξύ υπηρεσιών του Δήμου, μέσα από την εκπαίδευση του προσωπικού και την καθιέρωση τακτικών συναντήσεων υπηρεσιακών στελεχών καθώς και της συντονιστικής επιτροπής. Για την παρακολούθηση της λειτουργίας των δράσεων του δικτύου, τηρείται αρχείο με τον αριθμό συμμετεχόντων σε κάθε δράση, συνολικά και ανά κατηγορία, τον αριθμό των δράσεων ανά κατηγορία, τον αριθμό των ενεργειών δημοσιότητας καθώς και ηλεκτρονικό αρχείο με τον αριθμό των συνεργαζόμενων φορέων που συμμετέχουν στο δίκτυο «Λάρισα – Πόλη που Μαθαίνει». Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του "Πανεπιστημίου των Πολιτών" αξιολογούνται από τους συμμετέχοντες με την ολοκλήρωσή τους και συντάσσεται έκθεση αξιολόγησης. Από το 2021 έχουν προστεθεί οι «ομάδες εστίασης» ως ερευνητική τεχνική σε όλα τα επιμορφωτικά και εκπαιδευτικά προγράμματα.

Τον τελευταίο χρόνο υλοποιήθηκαν δυο συναντήσεις του δικτύου φορέων σε χώρο του Δήμου όπου συζητήθηκαν προτάσεις για μελλοντικές δράσεις με βάση τους εννέα θεματικούς πυλώνες (Υγιείς Πόλεις (Υγεία - Ψυχική Υγεία), Νέες Τεχνολογίες - Επιστήμες, Πολιτισμός, Μάθηση και Αγορά Εργασίας, Σχολείο, Εκπαιδευτική Κοινότητα & Κοινωνία, Ευάλωτες Ομάδες, Περιβάλλον - Βιώσιμη Κινητικότητα, Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων - Ενεργός Πολιτειότητα - Ανοικτά Σχολεία - Νεολαία, Εκπαίδευση προσωπικού Δήμου Λαρισαίων).

Στάδιο διάδοσης

Η διάδοση της καινοτομίας επιτυγχάνεται με τη διάχυση της πληροφορίας μέσω της ιστοσελίδας της «Λάρισα - Πόλη που Μαθαίνει» (https://learninglarissa2016.wordpress.com/ptp_page1/), της σελίδας «Λάρισα - Πόλη που Μαθαίνει» στο Facebook (https://www.facebook.com/learninglarissa2016) καθώς και μέσω δημοσιευμάτων στον ηλεκτρονικό και έντυπο τύπο.

Δίνοντας έμφαση στην εξωστρέφεια και τη δικτύωση, ο Δήμος συμμετέχει σε ημερίδες, συνέδρια, εργαστήρια, αποτελεί ενεργό μέλος του δικτύου της UNESCO και το 2020 ανέλαβε το ρόλο της συντονίστριας πόλης της θεματικής «Εκπαίδευση στην Ενεργό Πολιτειότητα». Επιδίωξη είναι η μεταφορά της φιλοσοφίας της δράσης «Λάρισα - Πόλη που Μαθαίνει» σε άλλες υπηρεσίες του Δήμου. Για παράδειγμα το πρόγραμμα «Κυκλοφοριακή Αγωγή» συνδέθηκε με το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας με στόχο την ανάπτυξη μιας κουλτούρας φιλικής προς το περιβάλλον μέσω της υλοποίησης προγραμμάτων για παιδιά και οικογένειες στους νέους ποδηλατόδρομους της πόλης και σε συνεργασία με άλλους φορείς. Πέραν του Δήμου και με πρωτοβουλία της ελληνικής επιτροπής της UNESCO, πραγματοποιήθηκε συνάντηση δημάρχων από όλη την χώρα όπου πραγματοποιήθηκε ενημέρωση από στελέχη του Δήμου Λαρισαίων για τη σημασία συμμετοχής στο παγκόσμιο δίκτυο της UNESCO. Οι συζητήσεις που ακολούθησαν οδήγησαν στο να είναι η ελληνική συμμετοχή (σε αριθμό πόλεων) μια από τις μεγαλύτερες του δικτύου. Κατά τη διάρκεια υλοποίησης της καινοτομίας, η πόλη συμμετέχει σε σημαντικό αριθμό συνεδρίων, εργαστηρίων και συναντήσεων με ελληνικούς και ξένους φορείς όπου ανταλλάσσει εμπειρίες και καλές πρακτικές (π.χ. σε άλλες ελληνικές Πόλεις που Μαθαίνουν, Φορείς εκπαίδευσης ενηλίκων, Πανεπιστήμια, UNESCO κα). Η ομάδα εργασίας συνεδριάζει τακτικά με σκοπό το σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση δράσεων.

Συνεργασίες

Ο σχεδιασμός των δράσεων γίνεται από το Δήμο σε συνεργασία με φορείς όπως Πανεπιστήμια, Δήμοι, Φορείς που ειδικεύονται στην εκπαίδευση ενηλίκων αλλά και Παγκόσμιους Οργανισμούς όπως η UNESCO, ενώ τη διοικητική οργάνωση αναλαμβάνει ο Δήμος. Η υλοποίηση των δράσεων πραγματοποιείται από κοινού με τον συνεργαζόμενο φορέα, ωστόσο το είδος της συνεργασίας μπορεί να διαφοροποιείται. Μέσα από τις συνεργασίες, προσφέρονται περισσότερα προγράμματα και δράσεις στους πολίτες, με χαμηλότερο κόστος για το Δήμο ενώ η πληροφορία διακινείται σε μεγαλύτερο αριθμό ατόμων. Ο δήμος παρέχει εξοπλισμό, το χώρο υλοποίησης και το ανθρώπινο δυναμικό. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο συνεργασίας με τους φορείς της πόλης με σκοπό τη μείωση του κόστους, αξιοποιούνται επίσης δυναμικό και χώροι των φορέων για την υλοποίηση δράσεων όπως για παράδειγμα το πρόγραμμα Σχολών Γονέων, το Κοινωνικό Φροντιστήριο και η Κατασκήνωση στην Πόλη. Οι Σχολές Γονέων περιλαμβάνουν προσωπικό δομών ψυχικής υγείας και εκπαίδευσης της πόλης με εκπαίδευση και εποπτεία που παρέχει ο Δήμος Λαρισαίων με εκπαιδευτή του, ο θεσμός του Κοινωνικού Φροντιστηρίου πραγματοποιείται σε συνεργασία με τις κοινωνικές δομές του Δήμου και τα φροντιστήρια της πόλης, το Γαλλικό Ινστιτούτο κλπ, στο πλαίσιο μιας ολιστικής αντιμετώπισης των προβλημάτων των οικογενειών της πόλης με την παροχή υποτροφιών και η Κατασκήνωση στην Πόλη.

Χρηματοδότηση και κόστος

Ο Δήμος Λαρισαίων χρηματοδοτεί με ιδίους πόρους την καινοτομία. Το Τμήμα Δια Βίου Μάθησης της Διεύθυνσης Παιδείας είναι υπεύθυνο για το συντονισμό της καινοτομίας και απασχολεί τουλάχιστον τρεις μόνιμους διοικητικούς υπαλλήλους και δυο ακόμα υπαλλήλους ορισμένου χρόνου.

Οι δράσεις προώθησης της Δια Βίου Μάθησης (εκπαιδευτικά προγράμματα - εργαστήρια - εκδηλώσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κ.α.) οργανώνονται και υλοποιούνται με την ευθύνη της Διεύθυνσης Παιδείας του Δήμου με ετήσιο κόστος στα 120.000€ (προϋπολογισμός 2022) τα οποία συμπεριλαμβάνουν και αμοιβές συνεργατών.

Το κόστος σχεδιασμού και ανάπτυξης της καινοτομίας ήταν χαμηλό, καθώς αξιοποιήθηκαν κυρίως προσωπικό και υλικοτεχνική υποδομή του Δήμου. Ενδεικτικά, την περίοδο 2015 -2016 δαπανήθηκαν για την ανάπτυξη της καινοτομίας περίπου 15.000€.

Τέλος, αξιοποιούνται τα προγράμματα δια βίου μάθησης του ΙΝΕΔΙΒΙΜ από το 2019 που προσαρμόζονται στο πλαίσιο της φιλοσοφίας της Πόλης που Μαθαίνει με αντίστοιχη εκπαίδευση των εκπαιδευτών από το Δήμο μας καθώς και χρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα που υλοποιούνται στη βάση των δράσεων της Πόλης που Μαθαίνει.

Προκλήσεις και τρόποι αντιμετώπισης κατά το σχεδιασμό, δοκιμή και υλοποίηση

Κατά την ανάπτυξη και υλοποίηση της καινοτομίας ανέκυψαν προβλήματα, τα βασικότερα εκ των οποίων ήταν:

1) Η έλλειψη διαθέσιμων πόρων.

2) Η απουσία ευελιξίας των διαδικασιών του δημόσιου τομέα.

3) Η έλλειψη εκπαιδευμένου προσωπικού σε συνδυασμό με την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας και στάσεων του υπηρεσιακού μηχανισμού.

4) Η αναμενόμενη επιφυλακτικότητα για τις προθέσεις του Δήμου, που διαμορφώνει για πρώτη φορά κύκλους μάθησης μακριά από τις συνήθεις δραστηριότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η δέσμευση στην υλοποίηση της δράσης και προκειμένου για την αντιμετώπιση των ελλείψεων οδήγησε στην απόφαση για σταδιακή αύξηση της διάθεσης ιδίων πόρων. Ενδεικτικά, τη διετία 2020 - 2021 διατέθηκαν συνολικά περίπου 70.000€ ενώ μόνο για το έτος 2022 διατέθηκαν 120.000€. Για το 2023 προβλέπεται περαιτέρω διάθεση ιδίων πόρων για την ενίσχυση εκδηλώσεων όπως το Φεστιβάλ Νεολαίας και Μάθησης.

Η αξιοποίηση πόρων (υλικοτεχνική υποδομή, εκπαιδευτές) των φορέων που συμμετέχουν στο δίκτυο αποτελεί επίσης μέσο ενίσχυσης της καινοτομίας. Παράλληλα, η υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για το προσωπικό του δήμου, η συνδιοργάνωση δράσεων των υπηρεσιών του δήμου και οι δομικές αλλαγές στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας, βοηθά στην αλλαγή της κουλτούρας και της στάσης απέναντι στο νέο εγχείρημα.

Τέλος η συστηματική υλοποίηση δράσεων και προγραμμάτων που απαντούν στις ανάγκες των πολιτών καλλιεργεί σταδιακά την εξοικείωση των πολιτών με την νέα φιλοσοφία της Δια Βίου Μάθησης. Η δημιουργία συμμαχιών σε επίπεδο κοινωνίας μέσω Συμφώνων Συνεργασίας με σημαντικούς φορείς/οργανισμούς εντός και εκτός πόλης και η αξιοποίηση καλών πρακτικών δήμων εντός και εκτός Ελλάδος που συμμετέχουν στο Παγκόσμιο Δίκτυο των Πόλεων που Μαθαίνουν ενισχύουν επίσης τις προσπάθειες της πόλης για μια κοινωνία μάθησης και αλλαγής κουλτούρας.

Εκτίμηση – περιγραφή για τις αναγκαίες συνθήκες επιτυχίας και βιωσιμότητας της καινοτομίας

Η υλοποίηση της δράσης «Λάρισα - Πόλη που Μαθαίνει» συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την σταθερή πολιτική βούληση να προωθηθεί στην πόλη την κουλτούρα της Δια Βίου Μάθησης. Η επιστημονική καθοδήγηση της Επιστημονικής Ένωσης Εκπαίδευσης Ενηλίκων ήταν καθοριστική για τον σχεδιασμό των πρώτων βημάτων, όπως επίσης η θεσμική κατοχύρωση του εγχειρήματος και η διαμόρφωση κλίματος συνεργασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ των φορέων της πόλης, ενεργών πολιτών και του Δήμου.

Εμπειρίες, σκέψεις, διαπιστώσεις

Η υλοποίηση του σχεδίου προϋπέθετε την προώθηση των σκοπών του στην τοπική κοινωνία και στη συνέχεια τη δημιουργία ενός δικτύου φορέων (δημόσιων και ιδιωτικών) για την προώθηση της Δια Βίου Μάθησης στην πόλη. Η μέχρι τώρα εμπειρία δείχνει ότι οι συνεργασίες ενισχύουν την εξωστρέφεια, διευκολύνουν την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών, καλλιεργούν κουλτούρα συμμετοχικότητας και ανοικτού διαλόγου ενώ λειτουργούν πολλαπλασιαστικά για τη διάχυση του οράματος μιας Πόλης που Μαθαίνει. Χρειάστηκε χρόνος προκειμένου να καλλιεργηθεί ένα κλίμα εμπιστοσύνης και συνεργασίας και να αναπτυχθεί το δίκτυο «Λάρισα - Πόλη που Μαθαίνει», ωστόσο χωρίς αμφιβολία αποτελεί πρακτική που είναι σκόπιμο να υιοθετηθεί και από τους υπόλοιπους Δήμους της χώρας.

Φορέας: Δήμος Λαρισαίων

Επίπεδο διακυβέρνησης: Τοπικό

Τομέας πολιτικής: Δημόσια Διακυβέρνηση

Πεδίο καινοτομίας: Εμπειρία Πολιτών

Έτος σχεδιασμού καινοτομίας: 2021

Στάδιο καινοτομίας: Διάδοση

Τύπος Καινοτομίας: Σχεδιασμός και Παροχή Υπηρεσιών

 

Ωφελούμενοι: Γενικός Πληθυσμός (όλες οι κατηγορίες πολιτών του επιπέδου διακυβέρνησης), Δημόσιες οργανώσεις, Επιχειρήσεις, Ειδικές κατηγορίες: Ηλικιωμένοι, Οικογένειες, Εθνικές ή φυλετικές μειονότητες, Ομάδες χαμηλού εισοδήματος, Άτομα με αναπηρίες, Σπουδαστές, Άνεργοι

 


Αποτελέσματα (αρ. ωφελ.): 2023 (Μαϊος): 280δράσεις, 2021-2022: 250 δράσεις

Πηγές Χρηματοδότησης: Προϋπολογισμός φορέα





URL: https://learninglarissa2016.wordpress.com/ptp_page1/

Πόσο χρήσιμη βρίσκεις αυτήν την καινοτομία;

Πάτησε για να βαθμολογήσεις!

Μέση Βαθμολογία 4 / 5. Αριθμός ψήφων: 1

Καμία αξιολόγηση μέχρι στιγμής! Αξιολόγησε αυτήν την καινοτομία.

Πες μας τη γνώση σου για τη συγκεκριμένη καλή πρακτική!

Βοήθησέ μας να βελτιώσουμε αυτήν την δημοσίευση!

Εγγραφείτε στο newsletter
Σε περίπτωση δημοσίου υπαλλήλου, συμπλήρωσε το υπηρεσιακό σου email.