Χάρτης Καινοτομίας

Χάρτης Καινοτομίας

Στο Παρατηρητήριο Καινοτομίας Δημοσίου Τομέα της Γενικής Γραμματείας Ανθρώπινου Δυναμικού του Υπουργείου Εσωτερικών λειτουργεί το Αποθετήριο Καινοτομιών, στο οποίο αναρτώνται καινοτομίες τις οποίες έχουν σχεδιάσει και υλοποιήσει οι δημόσιες οργανώσεις της ελληνικής δημόσιας διοίκησης.

Ο σκοπός του Αποθετηρίου Καινοτομιών είναι η δημιουργία ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης με τις καινοτομίες που αναπτύσσονται προκειμένου να διευκολυνθεί η διαδικασία της μάθησης και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας μεταξύ των οργανώσεων οι οποίες αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις.

Συγκεκριμένα, με το Αποθετήριο Καινοτομιών, ενισχύουμε την ορατότητα των καινοτόμων δημοσίων οργανώσεων, αναγνωρίζουμε τους πρωτοπόρους της καινοτομίας και μαθαίνουμε καλύτερα για τον τρόπο που η καινοτομία αναπτύσσεται στην ελληνική δημόσια διοίκηση.

Τα δεδομένα, τα οποία συλλέγουμε από τις υποβαλλόμενες καινοτομίες μας διευκολύνουν να κατανοήσουμε πτυχές της διαδικασίας ανάπτυξης καινοτομίας, να αναγνωρίσουμε τις ανάγκες των οργανώσεων και να σχεδιαστούν δράσεις που θα υποστηρίξουν περαιτέρω την διάδοση της καινοτομίας.

Παρουσίαση Χάρτη Καινοτομίας

Ο Χάρτης Καινοτομίας, είναι η οπτική απεικόνιση των δεδομένων που συλλέγουμε και αναλύουμε στο Τμήμα Καινοτομίας και Βέλτιστων Πρακτικών. Ο χάρτης αποτυπώνει τις καινοτομίες, οι οποίες υλοποιούνται κατανεμημένες ανά περιφερειακή ενότητα, λαμβάνοντας υπόψη, την έδρα του φορέα που υποβάλλει την καινοτομία. Με τον Χάρτη Καινοτομίας, επιχειρούμε να αναπαρασταθεί οπτικά όχι μόνο η γεωγραφική κατανομή των καινοτομιών που έχουμε λάβει, αλλά και να εξετάσουμε και άλλα κριτήρια και κατηγορικές ταξινομήσεις των καινοτομιών.

Συγκεκριμένα, με βάση τις καινοτομίες που αξιολογούμε καθημερινά, αντλούνται δεδομένα αναφορικά με το επίπεδο διακυβέρνησης στο οποίο η καινοτομία φαίνεται να αναπτύσσεται περισσότερο, τον τύπο των καινοτομιών που δημιουργούνται, την θεματική περιοχή στις οποίες δημιουργούνται λύσεις από τις καινοτομίες. Επίσης, μέσα από την παρακολούθηση των δεδομένων, καταλαβαίνουμε καλύτερα, τις ανάγκες των δημοσίων οργανώσεων, τον προσανατολισμό τους ως προς την δημιουργία των καινοτομιών και του τρόπο με τον οποίο αυτές αναπτύσσονται.

Η καινοτομία στην διαχείριση της πανδημίας.

Από την αρχή της πανδημίας, την Άνοιξη του 2020, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), δημιούργησε πλατφόρμα συγκέντρωσης καλών πρακτικών, οι οποίες αναπτύχθηκαν, ως ανταπόκριση, για την διαχείριση των προκλήσεων της πρώτης περιόδου της κρίσης. Την ίδια περίπου χρονική περίοδο, στο Παρατηρητήριο Καινοτομίας Δημοσίου Τομέα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης ξεκινήσαμε μια διπλή καταγραφή καλών πρακτικών σε διεθνές αλλά και εθνικό επίπεδο.

Μέσα από τον χώρο φιλοξενίας των διεθνών πρακτικών, επιδιώξαμε να διαδοθούν καλές πρακτικές στην ελληνική δημόσια διοίκηση ώστε αυτές να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για την διαχείριση των πρωτόγνωρων καταστάσεων της κρίσης πανδημίας.

Παράλληλα, δημιουργήθηκε ειδικός ηλεκτρονικός χώρος για την υποβολή και ανάρτηση πρακτικών διαχείρισης των ζητημάτων της πανδημίας, οι οποίες αναπτύχθηκαν από τις ελληνικές δημόσιες οργανώσεις. Σήμερα, το 31% των καινοτομιών, που έχουν αναρτηθεί στο Παρατηρητήριο Καινοτομίας, αφορούν πρακτικές οι οποίες υλοποιήθηκαν για την ανταπόκριση στην πανδημία. Προσπαθώντας να εξηγήσουμε τον τόπο που η καινοτομία καλλιεργείται, παρατηρούμε, όπως προκύπτει και από τα δεδομένα μας, ότι στην διαχείριση του COVID-19, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει σε μεγάλο βαθμό η τοπική αυτοδιοίκηση η οποία έχει υλοποιήσει σημαντικό αριθμό δράσεων σε τοπικό επίπεδο. Αυτές οι καινοτομίες, δλδ καινοτομίες τοπικού επιπέδου, αντιστοιχούν στο 67% περίπου του συνόλου των πρακτικών για την πανδημία COVID-19.

Επίσης, την περίοδο, της πανδημίας, επιβεβαιώνεται και από τα δεδομένα μας, η τάση που παρατηρήθηκε διεθνώς η οποία κατέγραψε την επιτάχυνση της ηλεκτρονικοποίησης υπηρεσιών και διαδικασιών. Το 38% των πρακτικών για τον COVID-19, αφορούν τον σχεδιασμό ή την βελτίωση υπηρεσιών ή και διαδικασιών μέσα από τις δυνατότητες της τεχνολογίας.

Εδώ σημειώνεται, ότι στις περιπτώσεις των καινοτομιών COVID – 19, o στόχος ασφαλώς της βελτίωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών συνδυάστηκε με την ταυτόχρονη επιδίωξη των δημοσίων οργανώσεων, να προστατέψουν τους υπαλλήλους τους αλλά και τους πολίτες από περιπτώσεις συνάθροισης σε κοινούς χώρους συμβάλλοντας στα μέτρα περιορισμού διασποράς της πανδημίας.

Επίσης, παρατηρούμε, ότι λόγω των ιδιαίτερων αναγκών πολιτών και για λόγους σχετικούς με την διαφύλαξη και προστασία της υγείας ευπαθών ομάδων τις οποίες ομάδες, γνωρίζει καλύτερα η τοπική διοίκηση, αναπτύχθηκαν δράσεις σχετικές με την κοινωνική πρόνοια. Συγκεκριμένα, το 37% των πρακτικών COVID-19, αφορά την κοινωνική καινοτομία, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις περιλαμβάνει την συνεργασία δημόσιων αρχών με δίκτυα εθελοντισμού.

Σήμερα πλέον, οι καινοτομίες οι οποίες αναπτύχθηκαν, στην πρώτη περίοδο της πανδημίας και οι οποίες αρχικά στόχευαν στην έγκαιρη διαχείριση και επίλυση των πρώτων ζητημάτων που προέκυψαν, αρχίζουν να δίνουν την θέση τους σε περισσότερο μόνιμες καινοτομίες. Από την κρίση της πανδημίας και του τρόπου που ανταποκρίθηκαν οι δημόσιες οργανώσεις, μέσα από το Παρατηρητήριο Καινοτομίας, διατηρούμε την διαπίστωση της ανάδειξης την καινοτομίας ως ένα μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων. Επίσης, επικεντρώνουμε σε δύο βασικές διαπιστώσεις:

α) Την δημιουργία, ολοένα και περισσότερων καινοτομιών βασισμένες στις δυνατότητες που παρέχουν τα ηλεκτρονικά εργαλεία, και
β) Στην ανάδειξη νέων μορφών καινοτομίας όπως είναι η κοινωνική καινοτομία.

Καινοτομίες στο Παρατηρητήριο Καινοτομίας Δημοσίου Τομέα

Σημειώνεται, ότι η ανάλυση των δεδομένων για τις καινοτομίες, αφορούν αποκλειστικά την πληροφορία που έχουμε λάβει και επεξεργαστεί στο Τμήμα Καινοτομίας και Βέλτιστων Πρακτικών, με βάση τις υποβαλλόμενες, στην πλατφόρμα καινοτομίας δημοσίου τομέα, καινοτομίες των δημοσίων οργανώσεων.

Συγκεκριμένα, με βάση τα δεδομένα, η μεγάλη πλειοψηφία, περίπου το 67% των καινοτομιών σχεδιάζεται και υλοποιείται από φορείς οι οποίοι λειτουργούν σε τοπικό επίπεδο. Είναι προφανές, ότι η καινοτομία οδηγείται σε αυτό το επίπεδο από τις ανάγκες των χρηστών και τον στόχο των φορέων να ανταπεξέλθουν στην αυξημένη διάδραση με τους χρήστες τους. Η δημιουργία καινοτομιών σε αυτό το επίπεδο αφορά δύο κατευθύνσεις :
• βελτίωση της επιχειρησιακής ικανότητας και
• καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Παρακάτω, εξετάζονται οι καινοτομίες που έχουν αναρτηθεί, με βάση τρία κριτήρια:

Α) Το πρώτο κριτήριο αφορά τον «τύπο καινοτομιών». Ο τύπος καινοτομιών, αποτυπώνει τον γενικό στόχο βελτίωσης, στον οποίο εντάσσονται οι καινοτομίες. Συγκεκριμένα, οι δημόσιες οργανώσεις αναπτύσσουν καινοτομίες ως εξής:
40% των καινοτομιών στοχεύει στην βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους χρήστες,
27% των καινοτομιών αφορά την βελτίωση διαδικασιών, οι οποίες συνήθως μέσα από τεχνικές διοίκησης, βελτιώνουν τον συντονισμό, μειώνουν τα λάθη και τον χρόνο που απαιτείται στην εκτέλεση των λειτουργιών,
9% αφορά καινοτομίες οι οποίες στοχεύουν στην υποστήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, μέσα από την συλλογή και ανάλυσης δεδομένων προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στον σχεδιασμό έργων ή για την υποστήριξη της επικοινωνίας εσωτερικά εντός της οργάνωσης ή κατά την πληροφόρηση των χρηστών,
7% των καινοτομιών αφορά στην βελτίωση της οργανωτικής λειτουργίας, μέσα κυρίως από καλύτερα συστήματα διοίκησης.

Β) Αναφορικά με το κριτήριο «πεδίο βελτίωσης», αναζητούμε τους τομείς στους οποίους οι δημόσιες οργανώσεις στοχεύουν να δημιουργήσουν λύσεις. Η εξέταση του πεδίου βελτίωσης, υποδηλώνει, σε μεγάλο βαθμό τον χώρο στο οποίο οι δημόσιες οργανώσεις εντοπίζουν προβλήματα ή ευκαιρίες και τα οποία επιχειρούν να τα διαχειριστούν μέσα από καινοτόμες λύσεις. Από τα δεδομένα μας παρατηρούμε ότι:
52% των καινοτομιών έχουν εσωστρεφή χαρακτήρα και στοχεύουν πρωταρχικά στην βελτίωση των διοικητικών λειτουργιών των δημοσίων οργανώσεων, προκειμένου στην συνέχεα να υποστηριχθεί η βελτίωση της απόδοσής τους,
19% των καινοτομιών, λόγω προφανώς και των απαιτήσεων της πανδημίας, στοχεύει στην βελτίωση των υπηρεσιών προς τους ωφελούμενους, στο πεδίο της υγείας,
15% επίσης αφορά καινοτομίες οι οποίες δημιουργούνται για την επίλυση θεμάτων που αφορούν το πεδίο της κοινωνικής πρόνοιας,
7% των καινοτομιών αφορά την βελτίωση της δημόσιας τάξης και ασφάλειας καθώς και την υποστήριξη της οικονομίας.

Γ) Τέλος, με βάση το κριτήριο «προσανατολισμός της καινοτομίας», εξετάζουμε τις πτυχές που οδηγούν την καινοτομία των δημοσίων οργανώσεων. Αναζητούμε τον τρόπο που οι δημόσιες οργανώσεις αντιλαμβάνονται την καινοτομία και στην συνέχεια επιχειρούν να την αναπτύξουν. Ειδικότερα, παρατηρούμε ότι, οι δημόσιες οργανώσεις δημιουργούν κυρίως, τις εξής κατηγορίες καινοτομιών:
50% των καινοτομιών, είναι «καινοτομία προσαρμογής». Οι δημόσιες οργανώσεις, υλοποιούν καινοτομίες ως ανταπόκριση στο περιβάλλον τους. Για το λόγο αυτό, οι καινοτομίες μπορεί είτε να έχουν το στοιχείο της πρωτοτυπίας για την οργάνωση είτε να διαφέρουν αρκετά από την προηγούμενη κατάσταση. Επίσης, οι καινοτομίες σε αυτή την κατηγορία του κριτηρίου, πολλές φορές σχεδιάζονται ή υλοποιούνται σε συνεργασία με τους εταίρους ή/και αξιοποιούνται δεδομένα ή πόροι που υπάρχουν στο περιβάλλον της δημόσιας οργάνωσης,
43% των καινοτομιών, είναι «καινοτομία βελτίωσης». Η καινοτομία βελτίωσης, όπως ασφαλώς κάθε καινοτομία εστιάζει στην βελτίωση της υπάρχουσας κατάστασης. Ωστόσο, το χαρακτηριστικό αυτής της κατηγορίας των καινοτομιών είναι η δημιουργία οριακής ή σταδιακής καινοτομίας, δηλαδή οι καινοτομίες βασίζονται κυρίως σε υπάρχουσες λύσεις και τις βελτιώνουν οριακά. Σε αυτές τις καινοτομίες, ο οδηγός για την ανάπτυξη της καινοτομίας, είναι κυρίως η ανάγκη της οργάνωσης να βελτιώσει την υπάρχουσα απόδοσή της.

Χάρτης Καινοτομίας και Οπτικοποίηση Δεδομένων

Προκειμένου, να εξετάσετε περαιτέρω τα συγκεντρωτικά στοιχεία των καινοτομιών, μπορείτε να ανατρέξετε στην οπτικοποίηση των δεδομένων, τον Χάρτη Καινοτομίας και τους λοιπούς πίνακες δεδομένων, οι οποίοι ακολουθούν στην ειδική ενότητα που έχει δημιουργηθεί.

Επίσης, μπορείτε να ενημερωθείτε από το Αποθετήριο Καινοτομιών, με περισσότερες πληροφορίες για τις καινοτομίες και να γνωρίσετε τα στάδια ανάπτυξης τους, του λόγους ανάπτυξης, τους στόχους και τα αποτελέσματα που πέτυχαν. Κάθε καινοτομία που έχει αναρτηθεί, αποτελεί μια ευκαιρία να μάθετε από την εμπειρία άλλων ομάδων καινοτομίας.

Πως μπορείτε να συμβάλλετε…

Εφόσον ενδιαφέρεστε να προωθήσετε την καινοτομία σας ή να αναδείξετε την δημόσια οργάνωσή σας, μπορείτε να μας την υποβάλλετε ηλεκτρονικά σε αυτό τον σύνδεσμο.

Επιπρόσθετα, εφόσον θεωρείτε ότι μπορείτε να συμβάλλετε στην ανάπτυξη της καινοτομίας και θέλετε να συμμετέχετε στις δράσεις μας μπορείτε να εγγραφείτε στο δίκτυο καινοτομίας δημοσίου τομέα.

Μπορείτε επίσης, να εγγραφείτε στο newsletter μας ώστε να γνωρίζετε τι σχεδιάζουμε.

Χάρτης Καινοτομιών και Καλών Πρακτικών Δημοσίου Τομέα

Εγγραφείτε στο newsletter
Σε περίπτωση δημοσίου υπαλλήλου, συμπλήρωσε το υπηρεσιακό σου email.